Powrót wady po zabiegu laserowej korekcji wzroku – czy to możliwe?

Okulary korekcyjne położone na kartkach papieru

Dzięki nowoczesnej metodzie leczenia wad widzenia – laserowej korekcji wzroku – okulary i soczewki kontaktowe stały się dla wielu pacjentów tylko wspomnieniem. Jednak czy efekty takiego zabiegu są trwałe? Jakie jest ryzyko, że wada widzenia powróci? 

Czym jest wad wzroku?

Wada wzroku to nieprawidłowe ogniskowanie się obrazu na siatkówce. Ma na to wpływ niewłaściwa krzywizna rogówki, czy za krótka bądź za długa gałka oczna.

Wyróżnia się:

  • Krótkowzroczność – obraz ogniskuje się przed siatkówką
  • Dalekowzroczność – obraz ogniskuje się za siatkówką
  • Astygmatyzm – obraz ogniskuje się więcej niż jednym punkcie siatkówki 

Powoduje to, że widziany obraz staje się nieostry.

Rozwiązanie skrojone na miarę – laserowa korekcja wzroku

Jednym z najbardziej przełomowych momentów w światowej okulistyce był debiut laserowej korekcji wzroku. Dzięki tej metodzie możliwe stało się usuwanie wad widzenia, również tych dużych  – dziś nawet do -12 dioptrii krótkowzroczności, +6 nadwzroczności i 6 astygmatyzmu. Jak to możliwe?


Wszystko za sprawą lasera, który w odpowiedni sposób modeluje rogówkę pacjenta. Trwa to zaledwie kilkadziesiąt sekund (a cały zabieg – kilkanaście minut). Dzięki nadaniu jej nowej krzywizny obraz może się ogniskować precyzyjnie w jednym punkcie siatkówki, czego efektem jest powrót ostrego widzenia. Laserowa korekcja wzroku to obecnie jeden z najprostszych, a zarazem najbezpieczniejszych zabiegów okulistycznych na świecie. Jest skuteczna i bezbolesna (dzięki podanemu znieczuleniu w kroplach).

Trzy śmiejące się dziewczyny stojące na łące słoneczników

Rekonwalescencja po zabiegu

Znakomite wyniki zabiegu laserowej korekcji wzroku nie są jednak zasługą tylko profesjonalizmu lekarzy i perfekcji samej metody. Równie ważnym elementem jest stosowanie się do zasad rekonwalescencji. Na szczęście – nie są one trudne. Najważniejsze z nich to:

  • ograniczenie pracy wzrokowej (zwłaszcza przy ekranach) przez pierwsze dni po zabiegu,
  • powstrzymanie się od tarcia i uciskania oczu,
  • unikanie dymu tytoniowego i przebywania w zadymionych pomieszczeniach,
  • stosowanie okularów przeciwsłonecznych z filtrem UV, unikanie solarium (przynajmniej przez pierwszy miesiąc po zabiegu),
  • unikanie kontaktu z czynnikami infekcyjnymi,
  • nie nakładanie makijażu w okolicy oczu przez 7 dni od zabiegu,
  • unikanie większego wysiłku fizycznego przez pierwszy miesiąc po laserowej korekcji wzroku,
  • przez 3 miesiące po zabiegu stosowanie okularów chroniących oczy przed kontaktem z wodą podczas kąpieli w basenach lub kąpieliskach, jak również ochrona oczu przed dostaniem się np. szamponu podczas kąpieli,
  • stosowanie zleconych przez lekarza leków.

W pierwszym okresie po laserowej korekcji wzroku u niektórych osób przejściowo mogą pojawić się: zamglone widzenie, światłowstręt, uczucie ciała obcego czy zwiększone łzawienie. Objawy te mają związek z procesem gojenia, nie są nasilone i zwykle szybko mijają. Przez kilka miesięcy po zabiegu mogą się również pojawiać drobne, okresowe wahania ostrości wzroku – oczy „uczą się” widzieć w nowych warunkach. Pełna stabilizacja ostrości następuje z czasem.

Czy wada może powrócić?

Opisane w poprzednim akapicie zasady dobrej rekonwalescencji pomogą w szybkim, efektywnym i bezpiecznym zagojeniu się oczu – dlatego kluczem jest ich właściwe przestrzeganie. U przeważającej większości pacjentów usunięta wada wzroku nie wraca. Komplikacje są jednak możliwe, jeśli po zabiegu nie zastosujemy się do zaleceń lekarza i będziemy nadwyrężać nasz wzrok poprzez np.:

  • długie spędzanie czasu przed ekranem komputera czy telefonu,
  • brak odpowiedniego ograniczenia wysiłku fizycznego,
  • brak właściwej dbałości o higienę oczu (np. tarcie czy uciskanie ich),
  • narażanie oczu na działanie promieniowania UV.

W rzadkich przypadkach, u osób, które miały bardzo duże wady widzenia, może pozostać tzw. wada resztkowa – można wykonać wtedy dodatkową korekcję.

Kobieta zasłaniająca twarz balonem z uśmiechniętą emotikonką

Laserowa korekcja wzroku a starczowzroczność

Osobną kwestią, na którą trzeba zwrócić uwagę jest starczowzroczność. Ten proces

(z łac. presbyopia) to naturalna utrata zdolności akomodacji, która pojawia się u większości z nas około 45. roku życia. Objawia się pogorszeniem widzenia z bliska, co jest szczególnie dotkliwe podczas czytania, wykonywania drobnych manualnych czynności, a także pracy przy komputerze. Dlatego, aby móc normalnie funkcjonować, osoby ze starczowzrocznością używają korygujących tę wadę okularów, popularnie zwanych okularami „do czytania”.

Starczowzroczność może wystąpić także u tych pacjentów, którzy poddali się laserowej korekcji wzroku –  jest procesem, który pojawi się naturalnie u każdego. Jednak można temu zaradzić. Refrakcyjna wymiana soczewek z zastosowaniem tzw. implantów wieloogniskowych albo wszczepienie soczewek fakijnych pozwala skutecznie pozbyć się starczowzroczności i związanej z nią konieczności używania okularów do czytania.

 

Bibliografia:

  1. Wilkinson J.M., Cozine E.W., Kahn A.R. Refractive Eye Surgery: Helping Patients Make Informed Decisions About LASIK. Am Fam Physician. 2017 May 15; 95(10): 637-644. PMID: 28671403.
  2. Sakimoto T., Rosenblatt M.I., Azar D.T. Laser eye surgery for refractive errors. Lancet. 2006 Apr 29; 367(9520): 1432-47. doi: 10.1016/S0140-6736(06)68275-5. PMID: 16650653.
  3. Wolffsohn J.S., Davies L.N. Presbyopia: Effectiveness of correction strategies. Prog Retin Eye Res. 2019 Jan; 68: 124-143. doi: 10.1016/j.preteyeres.2018.09.004. Epub 2018 Sep 19. PMID: 30244049.
  4. https://www.medicinenet.com/can_myopia_come_back_after_lasik/article.htm