Gradówka – co to takiego i jak się jej pozbyć?

leczenie gradówki

Gradówka jest chorobą okulistyczną

Polega na ukazaniu się zgrubienia i zaczerwienienia powieki. Można ją zaobserwować w każdym wieku. Pojawia się pod postacią niewielkiego guzka o galaretowatej, ropno – krwistej masie i czerwono-żółtym kolorze, otoczonego włóknistym workiem.

Gdzie ją możemy zaobserwować?

Może występować zarówno na górnej jak i na dolnej powiece. Z reguły dotyczy jednego oka, choć w przypadku niedostatecznej higieny może przenieść się na drugie.  Mechanizm tworzenia się guzków, polega na zatkaniu ujścia gruczołów tarczkowych, występujących wewnątrz powiek, w których zbiera się wydzielina.

Gruczoły te pełnią bardzo ważne funkcję:

– utrzymują szczelność powiek tuż po zamknięciu oczu
– chronią przed utratami wilgotności oraz jakimikolwiek naruszeniami filmu łzowego.

Powstała masa prowadzi do rozszerzenia ścian gruczołów, czego konsekwencją jest stan zapalny lub jego zaostrzenie, jeśli był obecny wcześniej.

Gradówka wyglądem może przypominać popularny jęczmień, ale nie jest, aż tak bolesna. Często może powodować dyskomfort z powodu swojej struktury oraz usytuowania. Dlatego też w okolicach występowania gradówki może być widoczne zaczerwienienie spojówki oraz obrzęk powiek, które są efektami stanu zapalnego.

Skąd się bierze gradówka?

Przyczyn powstawania może być wiele. Kilkoma z nich mogą być: nadmierna praca gruczołów Meiboma, występująca często u osób, które noszą soczewki kontaktowe; zakażenie gronkowcem, czy nawracający jęczmień zewnętrzny, który nie został prawidłowo wyleczony. Ponadto badania pokazują, iż dużo większą częstotliwość występowania gradówki zanotowano u osób cierpiących na łojotokowe zapalenie skóry oraz trądzik różowaty. Również u dzieci z nie  w pełni skorygowaną  wadą wzroku częstość występowania schorzenia wzrasta.

Istnieje kilka metod leczenia gradówki, zależnie od jej wielkości. Można ją leczyć domowymi sposobami, podobnymi do tych używanych w przypadku wystąpienia jęczmienia. Pomocne mogą się okazać okłady i kompresy na powieki, które pomogą nam w zredukowaniu stanu zapalnego. Powinno się je wykonywać kilka razy na dzień, każdy po ok 15- 20 minut. Najlepiej w użyciu sprawdza się zielona herbata, świeża pietruszka oraz rumianek. Gradówka może również ulec samowyleczeniu, w przypadku kiedy guzek wchłonie się lub samoistnie  przebije. Nigdy i pod żadnym pozorem nie należy przebijać narośli samemu w domowych warunkach.  Najlepiej jednak będzie, jeżeli udamy się do lekarza zaraz po zaobserwowaniu zmiany w okolicach oczu. Chociażby dlatego, że w przypadku samoistnego pęknięcia gradówki może dojść do zainfekowania innych miejsc powiek lub struktur oczu. W szczególności należy to uczynić kiedy narośl zawęża nam pole widzenia, pogarsza ostrość wzroku, czy powoduje ból.

Dowiedz się więcej o gradówce u dziecka

oczy u osób z gradówką

Jak leczyć gradówkę?

Najczęściej na początku lekarz zaleca leczenie farmakologiczne, które w większości przypadków kończy się powodzeniem. W przypadku zmian na powiekach tego typu, stosuje się maści z antybiotykami, krople lub leki doustne.

Jednak jeżeli farmakologia nas zawiedzie może być potrzebne leczenie chirurgiczne. Polega ono na nacięciu skóry i usunięciu przez lekarza okulistę wszystkich elementów specjalnym patyczkiem, po to aby nie pozwolić na odtworzenie się narośli. Oczywiście nie ma się czego bać, gdyż cały zabieg jest wykonywany bez boleśnie w znieczuleniu miejscowym. Po skończonej pracy okulista aplikuje antybiotyk i zakłada opatrunek na kilka godzin.

Powiedzenie „Lepiej zapobiegać, niż leczyć” w przypadku gradówki ma bardzo mocne zastosowanie. Profilaktyka jest bardzo prosta. Osoby, u których często występują takie zmiany na powiekach powinny zwrócić na to szczególną uwagę. Należy utrzymywać oko w jak największej czystości. U kobiet bardzo ważne jest dokładne zmywanie makijażu oraz przemywanie (najlepiej lekko ciepłą wodą) brzegów powiek, w celu zmniejszenia ryzyka zatkania gruczołów. Nie należy również nosić soczewek kontaktowych zbyt długo. Nie powinno się   również lekceważyć jęczmienia, ponieważ to właśnie jego niepełne wyleczenie może mieć przykre konsekwencje w postaci, na przykład gradówki.

 

Bibliografia:

  1. Niżankowska M.H. Podstawy okulistyki. Wydanie II poprawione i uzupełnione. VOLUMED, Wrocław 2000.
  2. https://www.aoa.org/healthy-eyes/eye-and-vision-conditions/chalazion?sso=y
  3. https://www.mp.pl/pacjent/okulistyka/chorobyoczu/chorobypowiekiukladulzowego/86721,guzki-zapalne-powiek-jeczmien-i-gradowka

Autor wpisu: mgr inż. Iga Koprowska